ΕΘΝΟΜΕΛΛΟΝΤΙΣΜΟΣ: Ο ΠΟΛΟΣ Φ ΦΩΤΕΙΝΟΣ ΠΟΛΟΣ

Η νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων και το ζήτημα της προβλεψιμότητάς τους.

 

Γράφει ο Άρης Πετράκης

27-11-2024

 

Στις 14 Νοεμβρίου 2024 ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, κ. Δένδιας, ενημέρωσε την Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής για τη σχεδιαζόμενη νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων[1] για τα έτη 2024-2035. Τα θέματα τα οποία αναπτύχθηκαν στο ανοικτό μέρος της συνεδρίασης της επιτροπής ήταν η καινοτομία στον χώρο των Ε.Δ., το πρόγραμμα εξοπλισμών (φρεγάτες, υποβρύχια, αεροσκάφη κ.λπ.), η μεταρρύθμιση της Εφεδρείας και της Εθνοφυλακής, της στρατιωτικής δικαιοσύνης, των στρατιωτικών νοσοκομείων κ.λπ.. Από όλα όσα αναφέρθηκαν, τα Μ.Μ.Ε. ανέδειξαν την κατάργηση κάποιων μονάδων και υπηρεσιών και το κλείσιμο 137 στρατοπέδων, διότι θα έχουν άμεση επίπτωση στην τοπική οικονομία κάποιων πόλεων και ίσως οδηγήσουν σε τοπικές διαμαρτυρίες και κινητοποιήσεις.

Ο γράφων δεν είναι ειδικός επί αμυντικών θεμάτων, αλλά διαβάζοντας την ομιλία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας[2], εντυπωσιάσθηκε από την αναφορά στο καινοτόμο σύστημα anti-drone «Κένταυρος», το οποίο τοποθετημένο σε φρεγάτα που έπλεε στην Ερυθρά Θάλασσα κατέρριψε δύο drones σε συνθήκες μάχης. Η δημιουργία ενός οπλικού συστήματος, τις δυνατότητες του οποίου δεν γνωρίζει ο εκάστοτε εχθρός προσδίδει πλεονέκτημα στις ελληνικές Ε.Δ. και σίγουρα είναι μία καλή αρχή για τον εκσυγχρονισμό τους. Το ερώτημα όμως που προκύπτει είναι ποιά είναι η κατάσταση με τα υπόλοιπα οπλικά συστήματα και με τη δομή, την εκπαίδευση και τα σχέδια επιχειρήσεων των ελληνικών Ε.Δ..

Όσον αφορά τα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούν οι Ε.Δ., είναι σχεδόν στο σύνολό τους κατασκευασμένα στο εξωτερικό και έχουν αγοραστεί ή παραχωρηθεί με διάφορες διακρατικές συμφωνίες στη χώρα μας. Από τη στιγμή που έχουν κατασκευαστεί από πολεμικές βιομηχανίες άλλων χωρών, είναι γνωστές οι δυνατότητές τους και ο εχθρός ξέρει τι να περιμένει από τη χρήση τους. Μάλιστα, ο εχθρός στις περισσότερες περιπτώσεις διαθέτει τα ίδια οπλικά συστήματα και τα γνωρίζει απόλυτα. Επίσης, είναι λίγο-πολύ γνωστός ο χρόνος ζωής τους, η διαθεσιμότητά τους λόγω έλλειψης ή όχι ανταλλακτικών και η διασπορά τους σε όλη την επικράτεια. Το ελληνικό πρόγραμμα εξοπλισμών φαίνεται ότι θα συνεχίσει να στηρίζεται σε προμήθειες από το εξωτερικό, επομένως η κατάσταση ελάχιστα πρόκειται να αλλάξει. Ένα ζήτημα που παραμένει μυστικό - και είναι λογικό να παραμένει - είναι αν τα οπλικά συστήματα που προμηθεύεται η Ελλάδα συνοδεύονται από όρους σχετικά με την χρήση τους και πιθανώς από προγράμματα που επιτρέπουν την απενεργοποίησή τους από τον πωλητή. Για παράδειγμα, θα μπορούν ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη (αμερικανικής ή γαλλικής κατασκευής) να αποσταλούν στην Κύπρο αν δεχθεί περαιτέρω επίθεση από την Τουρκία ή θα παραμείνουν καθηλωμένα στα αεροδρόμια, είτε διότι υπάρχει ρήτρα μη χρήσης τους κατά κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ είτε διότι κάποιος στο άλλο ημισφαίριο της Γης πάτησε ένα κουμπί και τα «κλείδωσε»; Τα ανωτέρω δεν είναι θεωρίες συνωμοσίας, διότι καθημερινά ακούμε στα δελτία ειδήσεων ότι οι Η.Π.Α., Αγγλία και η Γαλλία θα δώσουν ή δεν θα δώσουν άδεια χρήσης οπλικών συστημάτων που έχουν παραχωρήσει στην Ουκρανία για να πλήξει η τελευταία στόχους εντός της ρωσικής επικράτειας[3]. Επομένως, τα οπλικά συστήματα που παραχωρούνται συνοδεύονται από όρους σχετικά με την αμυντική ή επιθετική χρήση τους και η Ελλάδα δεν φαίνεται να είναι η εξαίρεση στον κανόνα.      

Η δομή, η εκπαίδευση και τα σχέδια επιχειρήσεων των ελληνικών Ε.Δ. θα μπορούσαν να κάνουν τη διαφορά και να τους προσδώσουν πλεονέκτημα έναντι των εχθρών υπό προϋποθέσεις. Κι εδώ όμως παρατηρείται η ίδια κατάσταση με αυτή των εξοπλισμών. Από την ιστορία γνωρίζουμε ότι μετά την Επανάσταση του 1821 το σύγχρονο ελληνικό κράτος διαχρονικά στηρίχθηκε για την οργάνωση και εκπαίδευση των Ε.Δ. του στις εκάστοτε συμμαχικές αποστολές. Οι ελληνικές Ε.Δ. αντέγραφαν και εφάρμοζαν το δόγμα και την εκπαίδευση ξένων στρατών κι αυτό άλλοτε οδηγούσε σε πολεμικές επιτυχίες και άλλοτε σε αποτυχίες, αναλόγως των συνθηκών. Από τον Β’ Π.Π. και μετά οι ελληνικές Ε.Δ. ακολούθησαν αρχικά το βρετανικό πρότυπο οργάνωσης και εκπαίδευσης και στη συνέχεια το αμερικανικό. Για παράδειγμα οι Ειδικές Δυνάμεις του στρατού προήλθαν από τον Ιερό Λόχο, που εκπαιδεύτηκε από τους βρετανούς S.A.S. κατά τη διάρκεια του Β’ Π.Π.[4]. Στην εποχή μας η «μόδα» είναι να μετονομάζουμε τις Ειδικές Δυνάμεις σε Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων ακολουθώντας αμερικανικά πρότυπα[5]. Ασχέτως όμως της ορολογίας που χρησιμοποιείται κάθε φορά, το σίγουρο είναι ότι λόγω της συμμετοχής της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, η δομή, η εκπαίδευση και τα σχέδια επιχειρήσεων των ελληνικών Ε.Δ. ακολουθούν ΝΑΤΟϊκά πρότυπα με σκοπό την τυποποίηση διαδικασιών και την ανάπτυξη και διατήρηση της δυνατότητας συνεργασίας με τις Ε.Δ. των υπολοίπων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Το γεγονός αυτό κάνει τις ελληνικές Ε.Δ. προβλέψιμες και από πλευράς προσωπικού και εκπαίδευσης αυτού από τη στιγμή που η Τουρκία, η σημαντικότερη απειλή για την Ελλάδα, είναι «σύμμαχός» της στο ΝΑΤΟ επομένως έχει πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, ο εχθρός γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό τη δομή των ελληνικών Ε.Δ., τη στελέχωσή τους και το επίπεδο εκπαίδευσης του προσωπικού τους, επομένως γνωρίζει τις δυνατότητές τους από πλευράς ανθρώπινου προσωπικού και διαδικασιών (ικανότητα, ηθικό, διαδικασίες λήψης αποφάσεων κ.λπ.). Επομένως, αν μία περιοχή καλύπτεται από μία μονάδα επιπέδου λ.χ. τάγματος, ο εχθρός γνωρίζει πάνω-κάτω τον αριθμό στρατιωτών, τις ειδικότητές τους και τα όπλα που χρησιμοποιούν. Ομοίως, στο επίπεδο των αξιωματικών που λαμβάνουν αποφάσεις, ο εχθρός γνωρίζει ποιό δόγμα ακολουθούν (σε επίπεδο στρατηγικό, επιχειρησιακό και τακτικό), τί εκπαίδευση έχουν λάβει και τι προσωπικό όπλα έχουν στη διάθεσή τους. Μάλιστα, συχνά τα στελέχη των εχθρών έχουν συνεκπαιδευτεί με στελέχη των ελληνικών Ε.Δ. στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, επομένως γνωρίζουν τί μπορούν να περιμένουν από τις ελληνικές Ε.Δ.. Το μόνο παρήγορο είναι ότι αυτή η γνώση είναι αμφίδρομη, δηλαδή και οι Έλληνες γνωρίζουν πάνω-κάτω τον εχθρό. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Αζερμπαϊτζάν κέρδισε τον πρόσφατο πόλεμο με την Αρμενία, λόγω της απρόσμενης για τους Αρμένιους ευρείας χρήσης drones τουρκικής κατασκευής.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα ανωτέρω, ο γράφων καταλήγει στην πρόταση ότι η διαλειτουργικότητα των ελληνικών Ε.Δ. με λοιπές Ε.Δ. κρατών-μελών του ΝΑΤΟ πρέπει να επιδιώκεται στο βαθμό που δεν παρακωλύει την εθνική άμυνα. Η συμμετοχή τμημάτων των ελληνικών Ε.Δ. σε πολυεθνικές εκπαιδεύσεις και επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στο εξωτερικό, παρότι οδηγεί στην απόκτηση γνώσεων και εμπειρίας από τους Έλληνες στρατιωτικούς, δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός, ιδίως όταν δεν εξυπηρετεί την εθνική πολιτική και τις επιδιώξεις της χώρας αλλά αντίθετα παρέχει χρήσιμες πληροφορίες στον εχθρό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αποτυχημένη επιχείρηση στη Λιβύη, που οδήγησε στον θάνατο και τον τραυματισμό στελεχών των Ε.Δ.[6], χωρίς αντίκρυσμα για τις εθνικές επιδιώξεις (αν υπάρχουν τέτοιες για το πολιτικό καθεστώς).

Κατά τη γνώμη του γράφοντος, η ύπαρξη προβλέψιμου στρατιωτικού προσωπικού, από πλευράς δόγματος και εκπαίδευσης, είναι χειρότερη από την χρήση οπλικών συστημάτων γνωστών στον εχθρό. Ανατρέχοντας στην ιστορία μπορούμε να σταθούμε στην περίπτωση του Μ. Αλεξάνδρου, ο οποίος κέρδισε πολλές μάχες διότι χρησιμοποίησε ένα καινοτόμο για την εποχή του όπλο, την σάρισα, που δεν διέθεταν οι αντίπαλοί του αλλά κυρίως διότι εφάρμοσε στρατηγήματα που δεν μπορούσαν να προβλέψουν οι αντίπαλοί του. Οι Φινλανδοί, επίσης, κατάφεραν να αμυνθούν επιτυχώς έναντι των Σοβιετικών κατά τον Σοβιετοφινλανδικό πόλεμο του 1939 διότι στηρίχθηκαν στους ελεύθερους σκοπευτές και σε μικρές ομάδες στρατιωτών που μετακινούνταν ταχύτατα με σκι και αιφνιδίαζαν τον εχθρό. Η σύνθεση των ομάδων αυτών, από πλευράς αριθμού στρατιωτών και ειδικοτήτων, και οι δυνατότητές τους ήταν άγνωστες στους Σοβιετικούς. Δηλαδή, οι Φινλανδοί εφάρμοσαν τακτικές μη αναμενόμενες από τον εχθρό και αυτό οδήγησε στην επιτυχία.

Συνεπώς, δεν αρκεί οι ελληνικές Ε.Δ. να αποτελούνται από «ευέλικτες Μονάδες, μεγάλης πληρότητας», όπως προβλέπεται στον σχεδιασμό του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για το 2024-2035. Πρέπει, επιπλέον, να αναπτύξουν δόγμα και ικανότητες άγνωστες ή μη προβλέψιμες από τον εκάστοτε εχθρό, που θα τους επιτρέψουν να αμυνθούν αποτελεσματικά σε περίπτωση επίθεσης και, γιατί όχι, να επιτεθούν όποτε χρειαστεί. Το σημαντικότερο όμως είναι να υπάρχει η πολιτική βούληση χρήσης των Ε.Δ. όπου και όποτε χρειαστεί χωρίς δεσμεύσεις έναντι τρίτων. Προϋπόθεση για όλα τα ανωτέρω είναι να εγκαταλείψει η πολιτική ηγεσία το ηττοπαθές δόγμα «δεν διεκδικούμε τίποτα».

 

[1] Στο εξής: Ε.Δ.

[2]  https://www.mod.mil.gr/enimerosi-tis-diarkoys-epitropis-ethnikis-amynas-exoterikon-ypotheseon-tis-voylis/

[3] https://www.lifo.gr/now/world/oykrania-ti-opla-ehei-parei-apo-ti-dysi-poia-hora-edose-ta-pio-polla

[4] https://cognoscoteam.gr/archives/15358

[5] https://geetha.mil.gr/synekpaideysi-eidikon-dynameon-dynameon-eidikon-epicheiriseon-ellados-ipa-italias/

[6] https://www.kathimerini.gr/politics/foreign-policy/562621960/livyi-pente-oi-nekroi-ellines-apo-to-trochaio-dystychima/

 

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.

Μία νέα απειλή κατά του Πολιτισμού

 

Ελληνική σκέψη, Κλασικές σπουδές και Woke κουλτούρα

Γράφει ο Γ. Κουρκούτας

 

Προς περιθωριοποίηση οι αξίες της Ελληνικής σκέψεως

Τις τελευταίες δεκαετίες στον λεγόμενο Δυτικό κόσμο έχουν υποβαθμιστεί οι κλασικές σπουδές. Εξοβελίζονται από πολλές εστίες του Πνεύματος. Τα πανεπιστημιακά τμήματα που διδάσκουν Έλληνες και Λατίνους σοφούς (με παράλληλη ή όχι μελέτη και των ίδιων των κλασικών γλωσσών, δηλαδή τα αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά) έχουν μειωθεί, ενώ κυριαρχεί σε πολλούς η αντίληψη πως τέτοιο περιεχόμενο σπουδών δεν ενισχύει ούτε ευνοεί την επαγγελματική ανέλιξη των νέων του Δυτικού Κόσμου.

Και μαζί με αυτές τις σπουδές, τις κλασικές, έχουν δυσφημιστεί ή υποβαθμιστεί μαζί τους και όσες αξίες ξεκίνησαν στην Αρχαιότητα και διαμόρφωσαν τον Κόσμο στον οποίο ζούμε. Και αυτόν τον Κόσμο, λόγω τεχνολογικής και βιομηχανικής σύνδεσης, ακολουθούν και οι χώρες της Ασίας και της Αφρικής που εντάσσονται στον κύκλο των αναπτυσσόμενων χωρών. 

Και αυτή η υποβάθμιση έχει τις δικές της συνέπειες. Οδήγησε σε έναν άλλο δρόμο, στον οποίο στρέφεται μέρος της Ανθρωπότητος. Πολεμώντας κάποιες κλασικές αξίες, που επηρέασαν την σκέψη του Δυτικού ανθρώπου (που κάποτε ως δημιουργός ή επεξεργαστής αυτού του πνεύματος απλωνόταν στον Ελληνορωμαϊκό Κόσμο και, μετά, στα μέρη που αυτός επηρέασε. Ακόμη και την Λατινική Αμερική και την Ωκεανία) από την εποχή της Ρώμης έως σήμερα, ουσιαστικά ανοίχτηκε ο δρόμος για κάτι άλλο.

 

Κώδωνες αφύπνισης έχουν ήδη ηχήσει...

Αυτό το κάτι άλλο, στις πρώτες δεκαετίες του παρόντος αιώνος είναι η περίφημη  Woke Κουλτούρα στο επίπεδο των ιδεών και του πνεύματος. Κλασικά πλέον έργα συγχρόνων ερευνητών είχαν κυκλοφορήσει ήδη εδώ και χρόνια για να περιγράψουν την μεγάλη αυτή στροφή της προβολής Ιδεών της νέας αυτής Κουλτούρας.

Και αυτά λειτουργούν ως κώδωνες επισημάνσεως του κινδύνου, για όσους θέλουν να ακούσουν…..

Σε αυτά καταλέγουμε τα «Ποιος σκότωσε τον Όμηρο;» (του Αμερικανού Βίκτορ Ντέιβις Χάνσον),  «Η χρησιμότητα του άχρηστου» (του Ιταλού και προσφάτως θανόντος Νούτσιο Όρντινε),  «Η Μαύρη Αθηνά» (Μύθοι και πραγματικότητα ή οι παραποιήσεις του «Αφροκεντρισμού»), (της Αμερικανοεβραίας Ελληνίστριας Μαίρης Λέφκοβιτς) και «Οι αρχαιότεροι νεκροί λευκοί Ευρωπαίοι άνδρες  -και άλλες σκέψεις για την κλασική παιδεία» (του Αγγλοαμερικανού κλασικιστή Μπέρναρντ Νοξ).

Αυτά τα βιβλία τα αναφέρουμε ενδεικτικά, είναι μεταφρασμένα στα ελληνικά και κυκλοφορούν. Είναι χρήσιμα διότι εξηγούν πολλά και επεξηγούν και την ύπαρξη και το μέγεθος του προβλήματος.  

 

Ποια είναι αυτή η νέα «Κουλτούρα»;

Το «woke» κίνημα ή κουλτούρα (προφέρεται «γουόκ») δεν έχει καταχωρηθεί ακόμα στα ελληνικά λεξικά. Μένει να δούμε πώς το αποδίδουν ή το περιγράφουν άλλες πηγές, κυρίως το Διαδίκτυο. Σύμφωνα με έναν ορισμό, «woke είναι ένα αγγλικό επίθετο που σημαίνει επαγρύπνηση εναντίον φυλετικών προκαταλήψεων και διακρίσεων».

Πλέον, σύμφωνα με την γνωστή Βικιπαίδεια, ο όρος φέρεται «να έχει αρνητική χροιά στον δυτικό κόσμο, ενώ η κουλτούρα που προωθείται γύρω από τη συγκεκριμένη πολιτική κατηγορείται ως υπερβολική και πολλές φορές παραβιαστική ως προς την ελευθερία του λόγου». Θεωρείται από μερικούς και αυτό ως «τέκνο» του αμερικανικού τρόπου αντίληψης της νέας Αριστεράς (New Left).

Επίσης η woke κουλτούρα κατηγορείται ότι έχει χρησιμοποιηθεί από το σύστημα με σκοπό να προωθήσει νεοφιλελεύθερες πολιτικές, καμουφλαρισμένες με πολιτικές δικαιωματιστών και προώθησης διάφορων κοινωνικών ομάδων (όπως ΛΟΑΤΚΙ). Είναι εκφράσεις που παρατηρούμε πλέον και στην Ελλάδα, σε πολλούς χώρους. Κατά τους Γ. Καραμπελιά και Γ. Ρακκά (που έχουν ασχοληθεί με το θέμα σε βιβλίο τους και άρθρα τους) βασικός στόχος του όλου κινήματος είναι η καθολική αποδόμηση εννοιών και αξιών, όπως το έθνος, το φύλο και η φυλή. Και κοντά σε αυτά βρίσκονται και άλλες μικρότερες αξίες και απλές νοοτροπίες, που εμφανίζονται στις παραδοσιακές ή τις παραδοσιοκρατικές κοινωνίες.

 

Γιατί κατηγορείται η Ελληνική Αρχαιότητα;

Το κίνημα έχει βάλει στο στόχαστρο πρόσωπα και ιδέες του Δυτικού Κόσμου. Ανάμεσά τους και η Ελληνική αρχαιότητα. Και ως πηγή πνεύματος, αλλά και για τις επιδράσεις της μέχρι σήμερα.

Και αυτό διότι κατηγορούν την αρχαιότητα ως μια εποχή σκοταδισμού, διακρίσεων. Ως έναν πολιτιστικό χώρο που δεχόταν την υποβάθμιση μειονοτήτων, αλλά και της γυναίκας, αλλά δεχόταν και την ύπαρξη δουλείας που ήταν αντικείμενο εκμετάλλευσης από τις «κυρίαρχες τάξεις». Όλα αυτά βέβαια, όχι πλέον μέσα από την παλιά και «κλασική» μαρξιστική οπτική. Αλλά από μία Δυτική, απελευθερωμένη τακτική κριτικής και απόρριψης. Μέσω της Πολιτικής Ορθότητος που έχει επιβληθεί ως κυρίαρχος πολιτικός και κοινωνικός λόγος.

Είναι εύκολο μετά από αυτές τις κινήσεις αποδόμησης να θεωρήσουμε την Ελληνική αρχαιότητα (που για εμάς τους Έλληνες αλλά και για την πλειονότητα όσων ακολουθούν την Δυτική κουλτούρα είχε και έχει ξεχωριστή σημασία) άξια για περιφρόνηση ή για περιθωριοποίηση.

Η απαξίωση των αξιών που συγκρότησαν τον Δυτικό κόσμο και έχουν βάση τις ελληνικές σπουδές προχωρά. Όπου αποσιωπάται ή δεν διδάσκεται  η Ελληνική σκέψη και η σημασία της για την δημιουργία του σύγχρονου κόσμου, εμφανίζεται εδώ πια ένα κενό. Το κενό αυτό καταφέρνει η νέα κουλτούρα να το «καλύψει» χρησιμοποιώντας τα Πανεπιστήμια και τα ΜΜΕ, με ένα νέο φάσμα ιδεών. Το καλύπτει λοιπόν με το νέο φάσμα ιδεών και «αξιών» που πλέον έχουν το πεδίο ελεύθερο και τις πιθανές αντιδράσεις μειωμένες.

Αλλά το χτύπημα έχει και άλλη μορφή. Για αυτούς που βλέπουν τις σπουδές ως πεδίο οικονομικής προόδου η επιχειρηματολογία αλλάζει. Τι θα κερδίσεις σε μια εποχή με υλιστικά και τεχνοκρατικά κριτήρια αν μελετήσεις την αρχαία ελληνική σκέψη;

 

Η κλασική σκέψη στο περιθώριο της σημερινής Δυτικής κοινωνίας

Επομένως, είτε με τον έναν τρόπο, είτε με τον άλλον η αρχαία Ελληνική σκέψη, που για αιώνες στήριξε τον δυτικό πολιτισμό και διαμόρφωσε τις καλύτερες αξίες που γνωρίζουμε σήμερα (από την τέχνη και την λογοτεχνία έως την αρχιτεκτονική και τις επιστήμες) τίθεται στο περιθώριο. Ακόμη και σε χώρες με μεγάλη παράδοση στις κλασικές σπουδές, οι νέοι δεν πρέπει να σκέφτονται πλέον με βάση αυτόν τον τρόπο σκέψης. Με βάση αυτές τις αξίες που ύμνησαν ή δίδαξαν ο Όμηρος, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, οι αρχαίοι τραγωδοί. Η επίθεση κατευθύνεται αναποφευκτα και σε όσα πνευματικά έργα γονιμοποιήθηκαν από την κλασική σκέψη. Από τους Πατέρες του Χριστιανισμού έως κορυφαίους Λογοτέχνες των επομένων αιώνων.

Μια νέα κουλτούρα, βασισμένη στις «αξίες» του εικοστού πρώτου αιώνα, καλλιεργεί την Πολιτική Ορθότητα, που προωθεί η  Woke Κουλτούρα παντού. Αυτή η νέα κουλτούρα είναι το κατάλληλο όπλο για να μην μπορεί κανείς να επικαλεστεί τις κλασικές σπουδές. Αυτό το κατάφεραν σε πολλά επίπεδα. Προβάλλεται ως περιττή (που δεν συνδέεται με χρηματικές απολαβές) ή ως ρατσιστική η κλασική Αρχαιότητα κι έτσι εύκολα περιθωριοποιείται ή αποβάλλεται από τους σημερινούς χώρους του πνεύματος.

Ακόμη και η Ρώμη στοχοποιείται, από την οποία πήρανε τμήμα της κουλτούρας τους οι Δυτικοί, καθώς η ίδια ως πολιτισμός είναι «θυγατέρα» των Ελλήνων σοφών.

Έτσι ο άνθρωπος σήμερα, που μπορεί να διαθέτει ποσοτικά πιο πολλές γνώσεις σε σχέση με τους προγόνους του, είναι πιο ευάλωτος στις επιδράσεις που θα δεχθεί. Αναφέρομαι στις κυρίαρχες ιδεολογικές τάσεις και νοοτροπίες από τις δεξαμενές σκέψης που κυριαρχούν στον Δυτικό κόσμο και μπορούν να ερμηνεύσουν όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

 

Ο νέος αλλοιωμένος ανθρωπισμός θα επιβληθεί;

Ο άνθρωπος ξεχνά πλέον τον κλασικό ανθρωπισμό, που έχει δυσφημιστεί από τους μηχανισμούς της νέας αυτής κουλτούρας. Και έτσι, φτωχός σε ποιότητα σκέψεως και αντιλήψεως του Κόσμου και των ανθρώπων, κατευθύνεται σε ένα νέο είδος «ανθρωπισμού», τον μετα-ανθρωπισμό, όπου κυριαρχεί η επιβίωση με υλιστικά κριτήρια.

Όλα αυτά τα κρούσματα τα βλέπουμε, τα βιώνουμε ήδη στις δυτικές κοινωνίες (και στην ελληνική) και είναι αποτέλεσμα αυτής της νοοτροπίας που καλλιεργείται τις τελευταίες δεκαετίες. Και οδηγεί σε έναν κόσμο χρησιμοθηρίας και ωφελιμισμού…..

Ακόμη και οι κυβερνήσεις υποχωρούν, θέλοντας και μη. Για να επιβιώσουν, υπακούουν σε αυτήν την λογική. Και η πολιτική τους δράση, στις περισσότερες χώρες της Δύσης, βασίζεται στην υποβάθμιση των αξιών του Δυτικού πολιτισμού.

Τα όσα είδαμε πριν λίγα χρόνια με την καταστροφή αγαλμάτων και συμβόλων στον Δυτικό κόσμο από δήθεν εξεγερμένους νέους και φοιτητές σε δημόσιους χώρους, αλλά και σε Πανεπιστήμια είναι ακριβώς κρούσματα αυτής της νοοτροπίας.

 

Τα σύνδρομα ενοχής και τύψεων που κατατρύχουν τον Δυτικό κόσμο…..

Και βρήκανε κάποιοι κήρυκες της Woke Κουλτούρας εύκολα οπαδούς σε μια εποχή που η αποδόμηση του Δυτικού κόσμου με παλαιότερες μαρξιστικές οπτικές δεν μπορεί να περάσει. Και έρχεται μια άλλη, εσωτερική τακτική, μέσα στις ίδιες τις κοινωνίες με την αλλαγή του περιεχομένου των σπουδών και της οπτικής με την οποία βλέπουν τον κόσμο οι άνθρωποι της Δύσεως.

Μιας Δύσεως με φοβικά και ενοχικά σύνδρομα, που βλέπει τον πάλαι ποτέ «Τρίτο Κόσμο» να εξαπλώνεται πληθυσμιακά και να μετακινείται στα μέρη της. Πρέπει, κατά την Woke Κουλτούρα, ο Δυτικός κόσμος να αισθανθεί τύψεις για τους αιώνες αποικιοκρατίας και απρεπούς συμπεριφοράς προς τους λαούς αυτούς (σε Ασία, Αφρική, Ωκεανία). Τους οποίους αιώνες του παρελθόντος θεωρούν ως δημιούργημα, ως παιδί μιας παλαιάς πνευματικής παραδόσεως, που με σοφιστείες ανάγεται στην αρχαία Ελληνική (και Ρωμαϊκή συνεπώς) σκέψη και παράδοση πολιτισμού.

Ο Δυτικός πολιτικός κόσμος, πέρα από την αδυναμία του να επιστρέψει στις αξίες και την σκέψη της αρχαιότητας που πάντα τού έδινε λύσεις και διεύρυνε τους ορίζοντές του, είναι αδύνατον να αμυνθεί. Αδυνατεί να αντισταθεί σε ένα τέτοιο κύμα, όταν εσωτερικά αποδέχεται την «ενοχή» του και οι «τύψεις» τον εμποδίζουν να αντιπροτείνει κάτι υγιές.

Συν τοις άλλοις, αυτό το πλέγμα ενοχών και τύψεων το προβάλλουν ή καλλιεργούν και πλήθος «διανοουμένων» της Δύσεως, που για την συμβολή τους αυτή εισπράττουν την επιδοκιμασία (αλλά και την χρηματική ή υλιστική επιβράβευση) των οπαδών (φανερών ή μη) της Woke Κουλτούρας.

 

Η ευθύνη πλέον σε εμάς….

Τώρα, όμως, ας στραφούμε προς εμάς, που πιστεύουμε ότι η αρχαία Ελληνική σκέψη έχει αξία και δύναμη σε κάθε εποχή. Και την κρίνουμε απαραίτητη και σε εποχή πνιγμένη μέσα σε υλικοτεχνικές «αξίες» και χρησιμοθηρικές νοοτροπίες. Μέσα σε όλα αυτά που προωθεί, όπως αναφέραμε, η Woke Κουλτούρα.

Θα πορευτούμε στον 21^ο αιώνα με τόσο φτωχές πνευματικές αποσκευές; Με την απομάκρυνση από τον λόγο και την σκέψη κάποιων σοφών, που η ιστορική μοίρα έφερε να είναι και οι πνευματικοί και οι βιολογικοί μας πρόγονοι; Και, μάλιστα, σε μία εποχή που οι τεχνολογικές δυνατότητες (βλέπε όλες τις εφαρμογές του Διαδικτύου) επιτρέπουν την εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε κείμενα και αξίες με διαχρονική σημασία και δύναμη για τον Άνθρωπο και τον Πολιτισμό του;

Θα απομακρυνθούμε από την Κλασική κουλτούρα, άβουλοι και μοιραίοι, θα αδιαφορήσουμε για την αρχαία Ελληνική σκέψη, επειδή δεν έχουμε το θάρρος (ως κοινωνία, ως φορείς, ως άτομα) να φρενάρουμε την απειλή που λέγεται Woke Κουλτούρα.

Η απάντηση ανήκει σε εμάς.

Είναι δική μας, ως Ελλήνων και ως Ευρωπαίων, ως μελών του Δυτικού Πολιτισμού… Αλλά δικές μας είναι και οι ευθύνες προς το παρελθόν και το μέλλον του Πολιτισμού και των Αξιών που μας συνόδευαν αιώνες….

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Καραμπελιάς Γιώργος (επιμέλεια), «WOKE: Η καθολική αποδόμηση: έθνος-φύλο-φυλή», Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2023

Lefkowitz R. Mary Μάθημα ιστορίας -Μια φυλετική Οδύσσεια, Εκδόσεις Ενάλιος, Αθήνα 2010

Ordine Nuccio, Τρία βιβλία από τις εκδόσεις Άγρα 1.Η χρησιμότητα του άχρηστου, 2.Η χρησιμότητα των άχρηστων γνώσεων, και 3.Οι κλαστικοί στη ζωή μας (Μία ιδανική βιβλιοθήκη)

Hanson Victor-Davis, Ποιος σκότωσε τον Όμηρο;-Ο θάνατος της κλασικής παιδείας και η αποκατάσταση της Ελληνικής Σοφίας, Εκδόσεις Κάκτος, Αθήνα 1999

Knox Bernard, Οι αρχαιότεροι νεκροί λευκοί Ευρωπαίοι άνδρες (και άλλες σκέψεις για την κλασική παιδεία, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2005

 

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

Φιλόλογος- συγγραφέας

 

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.

Πολιτική επιστράτευση και οικονομία πολέμου: τότε και τώρα...

 

Του Χρήστου Μπίσδα

11-11-2024

 

               Πριν από λίγες ημέρες οι Έλληνες γιορτάσαμε την εθνική γιορτή της 28^ης Οκτωβρίου 1940. Το Έπος του ’40 δεν ήταν τυχαίο γεγονός αλλά αποτέλεσμα της προπαρασκευής της χώρας και του λαού για πόλεμο που είχε οργανώσει ο τότε πρωθυπουργός - για άλλους Εθνικός Κυβερνήτης και για άλλους δικτάτορας - Ι. Μεταξάς. Η προετοιμασία για τον επερχόμενο πόλεμο περιελάμβανε τόσο την στρατιωτική όσο και την πολιτική επιστράτευση. Την προετοιμασία αυτή περιγράφει λεπτομερώς η Μαρίνα Πετράκη στο βιβλίο της «1940 - Ο άγνωστος πόλεμος»[1] και συγκεκριμένα στο δεύτερο κεφάλαιο με τίτλο «Η πολεμική προπαρασκευή και τα μέτρα στα μετόπισθεν». Αξίζει να σημειωθεί ότι η Μαρίνα Πετράκη χαρακτηρίζει το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου ως «αντιλαϊκό»[2] και τον Ι. Μεταξά ως «ιδρυτή μίας δικτατορίας με φασιστικά χαρακτηριστικά και αντιλαϊκούς μηχανισμούς»[3].

               Αφήνοντας στην άκρη την στρατιωτική επιστράτευση, θα αναφέρουμε ακροθιγώς κάποια στοιχεία σχετικά με την προπαρασκευή της πολιτικής επιστράτευσης για την ασφάλεια των μετόπισθεν και ειδικότερα την «γεωργική επιστράτευση», την οποία κήρυξε ο Ι. Μεταξάς στις 9-9-1939.

Στο πλαίσιο της γεωργικής επιστράτευσης, με σκοπό την εξασφάλιση της διατροφικής επάρκειας για τον στρατό αλλά και τους αμάχους, ελήφθησαν ενδεικτικά τα εξής μέτρα, που καταγράφονται στο προαναφερθέν βιβλίο:

α) «Άρχισε αμέσως η απογραφή “της γεωργίας, δενδροκομίας και κτηνοτροφίας” της χώρας και η λεπτομερής καταχώρισή τους, ενώ δρομολογήθηκε η αύξηση της παραγωγής»[4].

β) «[…] άρχισε μία σειρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τον πληθυσμό των πόλεων, ιδιαίτερα για τις γυναίκες, αλλά και για όλους όσοι δεν υπάγονταν σε στράτευση, όπως ηλικιωμένοι και έφηβοι, από ειδικευμένους γεωπόνους ώστε να μάθουν να καλλιεργούν βασικά είδη διατροφής στους κήπους, στις αυλές, στα πάρκα»[5].

γ) «[…] άρχισε ένα πρόγραμμα διαλέξεων από τους πλέον αρμοδίους φορείς προς ενημέρωση του κοινού για σχετικά θέματα, όπως από τον διευθυντή Δημοσίων Κήπων και Δενδροστοιχιών Η. Παπαθεοδώρου, που μίλησε για την καλλιέργεια της πατάτας, και από την Ευγενία Ζωγράφου, η οποία “ήρχισε σειράν μαθημάτων περί οικοτεχνίας (ορνιθοτροφία, κονικλοτροφία, μελισσοτροφία κ.λπ.)”»[6].

                Τα ανωτέρω μέτρα αποτελούν παραδείγματα καλών πρακτικών του καθεστώτος της 4^ης Αυγούστου δεν αναφέρονται όμως στο παρόν άρθρο για να το εξυμνήσουν αλλά ως βάση σύγκρισης με το παρόν. Συγκεκριμένα, 85 περίπου χρόνια μετά τον Β΄ Π.Π. η Ελλάδα, όπως και τα λοιπά κράτη της Ευρώπης, βρίσκονται ενώπιον ποικίλων κινδύνων και πιθανώς να βρίσκονται ενώπιον ενός επικείμενου μεγάλου πολέμου. Τα ανωτέρω δεν αποτελούν κινδυνολογία αλλά προκύπτουν από δημοσιεύματα Μ.Μ.Ε., που διακινούνται εδώ και αρκετούς μήνες, σχετικά με τη μετατροπή της οικονομίας διαφόρων κρατών σε «οικονομία πολέμου»[7]. Πριν από λίγες ημέρες τα δημοσιεύματα επιβεβαιώθηκαν από μία έκθεση που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για την έκθεση για την πολιτική και στρατιωτική ετοιμότητα της Ευρώπης με τίτλο «Safer Together, Strengthening Europe's Civilian and Military Preparedness and Readiness»[8], που συντάχθηκε από τον Σάουλι Νιινίστο, πρώην Πρόεδρο της Φινλανδίας και νυν Ειδικό Σύμβουλο του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η συγκεκριμένη έκθεση αναλύει ένα μεγάλο εύρος συγχρόνων απειλών κατά της Ε.Ε. (πόλεμος, φυσικές καταστροφές, τρομοκρατία, κυβερνοεπιθέσεις, κρίσεις, κλιματική αλλαγή, πανδημίες κ.λπ.). Στο Προοίμιο της έκθεσης γίνεται η εξής αναφορά στους σύγχρονους εχθρούς της Ε.Ε.: «Μας στοχοποιούν αναζητώντας αδυναμίες στην προστασία μας, εκμεταλλεύονται τις πολιτικές μας διαιρέσεις, τυχόν έλλειψη κοινωνικής συνοχής και επιζήμιες οικονομικές εξαρτήσεις, προσπαθώντας να χρησιμοποιήσουν ως όπλο ο,τιδήποτε μπορούν εναντίον μας»[9]. Περαιτέρω, στο 4^ο κεφάλαιο της έκθεσης με τίτλο «Ενδυναμώνοντας του πολίτες ως την ραχοκοκαλιά της ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας» προτείνεται η ευαισθητοποίηση των πολιτών της Ε.Ε. έναντι κινδύνων και απειλών και η ανάπτυξη της ψυχικής ανθεκτικότητάς τους, η εκπαίδευσή τους ενάντια στην παραπληροφόρηση καθώς και η προετοιμασία των νοικοκυριών για την αντιμετώπιση απειλών. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας των νοικοκυριών αναγράφεται, επί λέξει, ότι «Η Ε.Ε. θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες για να αυξήσει περαιτέρω την ετοιμότητα των νοικοκυριών ώστε να διασφαλίσει ότι κάθε πολίτης της Ε.Ε. είναι εξοπλισμένος για να συντηρεί τον εαυτό του για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση που η κανονική παροχή βασικών υπηρεσιών διαταραχθεί κατά τη διάρκεια μίας κρίσης»[10].

Τα εγχώρια Μ.Μ.Ε. από όλο το περιεχόμενο της έκθεσης εστίασαν στην προετοιμασία των νοικοκυριών, διότι τίτλοι του τύπου «συγκεντρώστε εφόδια για 72 ώρες» τραβούν την προσοχή των πολιτών. Το σημαντικότερο όμως, σε περίπτωση που προκύψει πόλεμος, κρίση ή άλλος κίνδυνος, δεν είναι η ατομική προετοιμασία κάθε πολίτη αλλά η κοινωνική συνοχή και η ανθεκτικότητα της κοινωνίας στο σύνολό της. Συγκρίνοντας την κοινωνία της Ελλάδας της 4^ης Αυγούστου και της σύγχρονης Ελλάδας, διαπιστώνει κανείς ότι στην εποχή μας και οι τρείς παράγοντες που σύμφωνα με την έκθεση καθιστούν την Ε.Ε. τρωτή σε κινδύνους, δηλαδή οι «πολιτικές διαιρέσεις», η «έλλειψη κοινωνικής συνοχής» και οι «επιζήμιες οικονομικές εξαρτήσεις» είναι χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ελληνικού κράτους. Μάλιστα στον δημόσιο διάλογο δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά σε εθνική ομοψυχία και αλληλεγγύη αλλά μόνο σε «κοινωνική συνοχή», καθόσον σε έναν πολυεθνικό οργανισμό, όπως έχει γίνει η Ελλάδα αλλά και όλη η Ε.Ε., ο,τιδήποτε παραπέμπει σε έθνος είναι κατακριτέο.

Οι παράγοντες που οδηγούν στην έλλειψη εθνικής ομοψυχίας - ή έστω κοινωνικής συνοχής - είναι πολλοί: ο άκρατος ατομισμός και η έλλειψη κοινού οράματος του λαού, η μείωση των Ελλήνων λόγω υπογεννητικότητας και φυγής στο εξωτερικό, η αύξηση των αλλοδαπών που διαμένουν νόμιμα ή παράνομα στη χώρα μας, η ένταση των κοινωνικών ανισοτήτων, η γκετοποίηση περιοχών με τη δημιουργία κοινωνιών μέσα στην κοινωνία, η συνύπαρξη πολλαπλών αλληλοσυγκρουόμενων ταυτοτήτων στον πληθυσμό που κατοικεί στην Ελλάδα κ.ο.κ.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα, σε περίοδο ειρήνης, αντιμετωπίζει συχνά απειλές και ακραία καιρικά φαινόμενα (πλημμύρες, πυρκαγιές, ανομβρία, πανώλη των αιγοπροβάτων). Κάθε φορά το κράτος αποδεικνύεται ότι είναι απροετοίμαστο και η εκάστοτε κυβέρνηση τρέχει «να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα». Μάλιστα, σπεύδει να χαρακτηρίσει την προσπάθεια αποκατάστασης των ζημιών ως «εθνική ανάγκη» και «κυβερνητικό στοίχημα». Είναι οξύμωρο το ότι οι εκάστοτε κυβερνώντες καταφεύγουν σε ρητορική περί εθνικής αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής κάθε φορά που «σφίγγουν τα γάλατα», όπως λέει ο λαός, την στιγμή που οι ίδιοι ευθύνονται για την έλλειψη εθνικής και κοινωνικής συνοχής, λόγω της διεθνιστικής ιδεολογίας τους και των πολιτικών που εφαρμόζουν.       

               Επανερχόμενοι στην σύγκριση της προετοιμασίας που έκανε το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου και της προετοιμασίας που κάνουν οι σύγχρονες δημοκρατικές κυβερνήσεις (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ κ.λπ.), διαπιστώνουμε ότι σε περίπτωση πολέμου ή μεγάλης κρίσης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επακολουθήσει επισιτιστική κρίση. Τέτοιου είδους κρίση απέφυγε ο Ι. Μεταξάς με τα μέτρα που έλαβε εγκαίρως πριν από την έναρξη του Β΄Π.Π. Αντιθέτως, οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης έχουν επιτύχει την αποβιομηχάνιση της χώρας, την ερήμωση της υπαίθρου, την απαξίωση του αγροτικού κλήρου, την εγκατάλειψη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας και την μετατροπή της οικονομίας μας σε οικονομία η οποία στηρίζεται στον τουρισμό και τη ναυτιλία, που προβάλλονται ως η «βαριά βιομηχανία» μας, και στην παροχή υπηρεσιών. Όμως, σε περίοδο πολέμου ή κρίσης ο τουρισμός καταρρέει και η ναυτιλία είναι πιθανό να υποστεί περιορισμούς. Μπορεί ο Έλληνας να είναι βέβαιος ότι δεν θα του λείψουν τα βασικά προϊόντα για την επιβίωσή του, όταν το σύγχρονο ελληνικό κράτος δεν είναι ικανό να εξασφαλίσει πλήρως ούτε την ετήσια συγκομιδή της ελιάς, λόγω έλλειψης εργατικών χεριών; Μπορεί να επιτύχει το σύγχρονο ελληνικό κράτος αυτάρκεια και συγκέντρωση των απαραίτητων στρατηγικών αποθεμάτων (τρόφιμα, καύσιμα, νερό, ενέργεια, φάρμακα κ.λπ.) για την αντιμετώπιση κρίσεων; Αν το κράτος αποτυγχάνει να καλύψει αναμενόμενες ανάγκες και να εκτελέσει τακτικά επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, πώς θα κατορθώσει να αντεπεξέλθει σε έκτακτες ανάγκες που τυχόν προκαλέσει ένας πόλεμος ή μία φυσική καταστροφή μεγάλης κλίμακας; 

               Πέραν τούτου, ακόμα κι αν δεν προκύψει εκτάκτως κάποιο επικίνδυνο γεγονός, η διαρκής ανομβρία και η αύξηση των μέσων θερμοκρασιών κάθε εποχής του χρόνου είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε λειψυδρία και ερημοποίηση περιοχών της χώρας μας. Είναι ικανό το κράτος να αντιμετωπίσει μία τέτοια εξέλιξη και να προστατεύσει τους πολίτες του μακροπρόθεσμα, όταν εκ του αποτελέσματος προκύπτει ότι δεν έχει την ικανότητα να αντιμετωπίζει ακόμα και ήπια καιρικά φαινόμενα (π.χ. με την παραμικρή βροχή πλημμυρίζουν δρόμοι στην Αθήνα);

               Η γνώμη του γράφοντος είναι ότι το σύγχρονο ελληνικό κράτος ποτέ δεν θα κατορθώσει να προστατεύσει αποτελεσματικά τον Έλληνα από τους κινδύνους και τις απειλές που αναφέρονται στην έκθεση του Σάουλι Νιινίστο, διότι αντιμετωπίζει ένα δομικό πρόβλημα, την διεθνιστική ιδεολογία των κυβερνώντων. Το ελληνικό κράτος, όπως λειτουργεί σήμερα, δεν μπορεί ούτε να οργανώσει αποτελεσματική πολιτική επιστράτευση ούτε να μετατρέψει την οικονομία του σε οικονομία πολέμου. Όσα χρήματα κι αν επενδύσει στην πολιτική προστασία, όσες αποζημιώσεις κι αν δώσει σε σεισμοπαθείς, πλημμυροπαθείς και πυρόπληκτους, το σύγχρονο ελληνικό κράτος ποτέ δεν θα καταφέρει να δημιουργήσει μία ανθεκτική κοινωνία που θα μπορεί να αντιμετωπίζει κινδύνους και απειλές διότι προϋπόθεση αυτής είναι η κοινωνική συνοχή, που είναι επίπλαστη στις πολυεθνικές κοινωνίες. Μοναδική λύση είναι η Ελλάδα να ξαναγίνει εθνικό κράτος, αυτό όμως προϋποθέτει την εγκατάλειψη των διεθνιστικών ιδεολογιών, που την μετέτρεψαν σε πολυεθνικό κράτος.

 

 

Πηγές:

 

Βαζούρας Κωνσταντίνος, «Κομισιόν προς πολίτες: “Ετοιμάστε τρόφιμα και φάρμακα για 72 ώρες”», Αυτοδιοίκηση, 1-11-2024.

https://www.aftodioikisi.gr/diethni/komision-pros-polites-etoimaste-trofima-kai-farmaka-gia-72-ores/

 

Μαριάς Νότης, «Η νέα Κομισιόν και η “οικονομία πολέμου”», Militaire News, 4-10-2024.

https://www.militaire.gr/i-nea-komision-kai-i-oikonomia-polemoy-notis-marias/

 

Niinistö Sauli, Safer Together: Strengthening Europe’s Civilian and Military Preparedness and Readiness, European Commission, 2024.

https://commission.europa.eu/document/download/5bb2881f-9e29-42f2-8b77-8739b19d047c_en?filename=2024_Niinisto-report_Book_VF.pdf

 

Πετράκη Μαρίνα, 1940 - Ο άγνωστος πόλεμος: η ελληνική πολεμική προσπάθεια στα μετόπισθεν, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 2014.

 

[1] Πετράκη Μαρίνα, 1940 - Ο άγνωστος πόλεμος: η ελληνική πολεμική προσπάθεια στα μετόπισθεν, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 2014.

[2] Πετράκη Μαρίνα, ό.π., σελ. 54.

[3] Πετράκη Μαρίνα, ό.π., σελ. 104.

[4] Πετράκη Μαρίνα, ό.π., σελ. 75.

[5] Πετράκη Μαρίνα, ό.π., σελ. 75.

[6] Πετράκη Μαρίνα, ό.π., σελ. 76.

[7] Μαριάς Νότης, «Η νέα Κομισιόν και η “οικονομία πολέμου”», Militaire News, 4-10-2024.

[8] Niinistö Sauli, Safer Together: Strengthening Europe’s Civilian and Military Preparedness and Readiness, European Commission, 2024.

[9] Niinistö Sauli, ό.π., σελ. 5.

[10] Niinistö Sauli, ό.π., σελ. 76.

 

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.

Το «διαφορετικό» ως στοιχείο κοινωνικής διάλυσης

 του Δημήτρη Γκίκα

 

Το φαινόμενο της "διαφορετικότητας", στην εποχή του παγκοσμιοποιημένου «ορθοπολιτισμού» και του νεοφιλελευθερισμού, φαίνεται πως συνιστά μια μονήρης πράξη, υπό την έννοια ότι λαμβάνει το άτομο ως υπαρξιακά μονοδιάστατο υποκείμενο που δεν σχετίζεται με το υπόλοιπο σύνολο. Η ίδια η έννοια «διαφορετικότητα», ακόμα κι όταν αναφέρεται σε μια ομάδα πληθυσμού, εκφράζεται ως υπόσταση με ακραία περιθωριακή διάθεση που δεν επιδιώκει κάποια συλλογική αναφορά, αλλά την (αυτο)απομόνωση. Δεν λειτουργεί η διαφορετικότητα ως ποιοτικό συστατικό κοινωνικής ύπαρξης (εμείς μέσα στο σύνολο), αλλά ως διακριτή ποσοτικά και ποιοτικά οντότητα, που εκφράζει εξ ορισμού μία εκ διαμέτρου αντίρροπη δύναμη (εμείς απέναντι στους άλλους). Δεν σέβεται η παγκοσμιοποίηση το διαφορετικό, αλλά το υπερτονίζει συγκριτικά, καθιστώντας το αιτία σάλευσης της κοινωνικής συνοχής.

 

Υπ’ αυτό το πρίσμα, κάθε μορφή διαφορετικότητας δεν ωθείται στο να διεκδικεί μια θέση σ’ ένα κοινωνικό σύνολο, ώστε να μην περιθωριοποιείται, αλλά στο να προσπαθεί «δικαιωματικά» να κυριαρχήσει μέσα σ’ αυτό με όρους καινοφανούς αντεστραμμένης ρατσιστικής και μισαλλόδοξης θεώρησης (εμείς πρέπει να θεωρούμαστε τα πρότυπα, οι ανώτεροι ή οι έχοντες τα πρωτεία), εκβιάζοντας την ίδια τη συνοχή του κοινωνικού συνόλου. Λειτουργεί διαλυτικά, όχι ενωτικά.

 

Σε υγιείς κοινωνίες, κάθε μορφή διαφορετικότητας (σεξουαλική, εθνοτική, θρησκευτική, ανθρώπων με ειδικές ανάγκες κ.ο.κ) είναι ανεκτή, επιτρεπτή, συλλογικά αποδεκτή, σεβαστή και με δυνατότητες προσπέλασης και πρόσβασης ισότιμα σε κάθε μορφή κοινωνικής δραστηριότητας. Βασική προϋπόθεση των παραπάνω η συλλογική αναφορικότητα που διατηρεί τη συνέχεια και το αρραγές του συνόλου. Υπό αυτή την προϋπόθεση, η διαφορετικότητα αντιμετωπίζεται ως μέρος του κοινωνικού συνόλου κι όχι ως ξένο σώμα. Το υφιστάμενο αξιακό σύστημα σ’ αυτές τις κοινωνίες εξελίσσεται ομαλά, διατηρώντας τις θεμελιώδεις αρχές του και φροντίζοντας να εντάξει επιτυχώς σ’ αυτές το σύνολο των ανθρώπων της, ασχέτως του όποιου «διαφορετικού» στοιχείου τους. Το διαφορετικό, μ’ αυτό τον τρόπο, δεν καταντά στοιχείο διαχωρισμού ή περιθωριοποίησης.

 

Σε άρρωστες κοινωνίες, όπως αυτές που παράγει η σύγχρονη παγκοσμιοποίηση, μορφές διαφορετικότητας άλλοτε «διαφημίζονται» και υπερπροβάλλονται σκανδαλωδώς, άλλοτε «δημιουργούνται» εκ του μηδενός, άλλοτε εσκεμμένα διατηρούνται ή/και πολλαπλασιάζονται οι συνθήκες αναπαραγωγής τους, με σκοπό να τεθούν ως θεμέλιο αέναης σύγκρουσης, να αποτελούν αφορμή πολιτικής μωρολογίας ή/και «πολεμικής» ρητορικής και να δημιουργούν συνθήκες προσβολής της κοινωνικής νόρμας, πολλές φορές με την εσκεμμένη και προπαγανδιστική παραγωγή ενοχικών συμπλεγμάτων σ’ όσους δεν κατατάσσονται σ’ αυτό το «διαφορετικό». Σ’ αυτές, λοιπόν τις «κοινωνίες» κυριαρχεί η προθετικότητα κατάργησης του υφιστάμενου αξιακού συστήματος και των αρχών που διατηρούν την κοινωνική συνοχή. Αντίθετα, επικρατεί το χάος, ο νόμος της «ζούγκλας», η αγελαία συμπεριφορά, οι ισοπεδωτικές λογικές και, εν τέλει, η αδυναμία σχηματισμού ομογενών δομικών χαρακτηριστικών, καθιστώντας τες έρμαια κάθε μορφής χειραγώγησης, οικονομικο-πολιτικού ελέγχου και πάσης φύσεως εκμετάλλευσης.

 

Στην έννοια της «διαφορετικότητας» που προάγεται από τον σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο «ορθοπολιτισμό», εκτός του ξεκάθαρα αντικοινωνικού χαρακτήρα, κυριαρχεί επιπλέον και μια σοβαρή αντίφαση: ενώ ο «σεβασμός» στις ατομικές διαφορές θεωρείται sine qua non conditio (απαραίτητη προϋπόθεση), ο σεβασμός αυτός δεν επεκετίνεται σε επίπεδο συλλογικών ιδιαιτεροτήτων. Για παράδειγμα, οι ξεχωριστές πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, η διαφορετική κουλτούρα που συναντάται σε ένα έθνος, τα διακριτά στοιχεία που καθιστούν ένα λαό μοναδικό, απορρίπτονται και μάλιστα a priori, καθώς θεωρούνται εξ ορισμού «διαλυτικά στοιχεία» των σύγχρονων παγκοσμιοποιημένων κοινωνιών! Η αντίφαση αυτή καθιστά έωλη την έννοια της ανεκτικότητας που, υποτίθεται, πρεσβεύει η ατομική διαφορετικότητα, παράλληλα, όμως καταδεικνύει προδήλως την προθετικότητα της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης, που δεν είναι άλλη από την ομογενοποίηση των πολιτιστικών στοιχείων.

 

Η κύρια προθετικότητα της ομογενοποίησης των πολιτισμικών διαφορών εξηγεί την υπερπροβολή των ατομικών ιδιαιτεροτήτων. Τα άτομα προγραμματίζονται να αναπτύσσουν «άμυνες» απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και τα αξιακά συστήματα που αυτό πρεσβεύει. Αρνούνται να ενσωματωθούν σ’ αυτά, θεωρώντας μάλιστα την άρνηση αυτή ως μορφή ελευθερίας. Με τον τρόπο αυτό, όμως αδυνατούν να σχηματίσουν κοινούς δεσμούς με τους συνανθρώπους τους, τους οποίους εθίζονται να αντιμετωπίζουν πάντα ως εχθρούς. Αυτή η στάση δεν αποτελεί μονάχα στοιχείο κοινωνικής διάλυσης, αλλά στρέφεται και κατά πολλών άλλων συλλογικών εννοιών, όπως αυτή της σχολικής κοινότητας, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της εργασιακής κοινότητας, των κοινών ιστορικών διαδρομών, της εθνικής ταυτότητας. Έτσι, δημιουργούμε χαλαρές κοινωνικές δομές όπου η απουσία συμπαγών αξιακών συστημάτων δεν επιτρέπει στις κοινότητες να διεκδικούν τα δίκαιά τους. Μοναδικό κοινό στοιχείο αποτελεί ακριβώς ένα άναρχο περιβάλλον, αδόμητο, χαώδες που αποκαλείται «πολυπολιτισμικό», που δεν διαθέτει κανένα κοινό πολιτιστικό ή πολιτισμικό στοιχείο. Πρόκειται για μια ομαδοποίηση ανθρώπων χωρίς κοινά αξιακά συστήματα, χωρίς κοινές πεποιθήσεις, χωρίς κοινή ταυτότητα, χωρίς τίποτε να τους ενώνει, άρα χωρίς τίποτε να τους διευκολύνει στη διεκδίκηση κοινών αγαθών. Σε μια τέτοια «δομή» μπορείς να είσαι σκλάβος, αλλά να νομίζεις ότι είσαι ελεύθερος, επειδή σου επιτρέπεται ένα όριο ατομικών επιλογών σε ελάχιστα και πολλές φορές επουσιώδη ζητήματα.

 

Ως συμπέρασμα, οι λεγόμενες "ανοικτές" ή "πολυπολιτισμικές" κοινωνίες στην πραγματικότητα αντιστρατεύονται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ανθρώπινου "κοινωνείν", όπως η συνεκτικότητα, η συνέργεια, η ύπαρξη οργανωμένων συλλογικών προτύπων στη βάση μιας διαρκούς αλληλεπίδρασης και αλληλοαναφορικότητας. Είναι οι κοινωνίες, στις οποίες "ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος"...

 

Δρ. Δημήτρης Ε. Γκίκας,
Φιλόλογος, Μ.Α.,
Διδάκτωρ Πολιτικής Φιλοσοφίας & Φιλοσοφίας της Τέχνης

 

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.